N ohernhpenpl vf yvxr n frcgvp gnax -- nyy gur ernyyl ovt fuvgf sybng
gb gur gbc.
%
N puhool zna jvgu n juvgr orneq naq n erq fhvg jvyy nccebnpu lbh fbba.
Nibvq uvz.  Ur'f n Pbzzvr.
%
N pbafreingvir vf n zna jub oryvrirf gung abguvat fubhyq or qbar sbe
gur svefg gvzr.
		-- Nyserq R. Jvttnz
%
N pbafreingvir vf n zna jub vf gbb pbjneqyl gb svtug naq gbb sng gb eha.
		-- Ryoreg Uhooneq
%
N pbafreingvir vf n zna jvgu gjb cresrpgyl tbbq yrtf jub unf arire
yrnearq gb jnyx.
		-- Senaxyva Q. Ebbfriryg
%
N qrpnqr nsgre Ivrganz, jr fgvyy pnaabg haqrefgnaq jul "gurve"
Fnyinqbenaf svtug orggre guna "bhe" Fnyinqbenaf.  Vg vf abg n znggre bs
gurve genvavat be gurve rdhvczrag.  Vg unf gb qb jvgu gur dhnyvgl bs gur
fbpvrgl jr ner nfxvat gurz gb evfx qrngu qrsraqvat.  Gur zrgncube bs gur
qbzvab bofpherf guvf ernyvgl, naq gur pbfg bhe frys-vzcbfrq oyvaqarff
vf uvtu.  Fna Fnyinqbe vf pybfre gb Fnvtba guna gb Zhavpu.
		-- Jvyyvnz YrbTenaqr, "Arj Lbex Gvzrf", 3/9/83
%
N sevraqyl zrffntr sebz lbhe Vagreany Erirahr Freivpr: gnk gvzr vf
pbzvat ntnva fbba.  Oraq bire.
%
N yvoreny vf n zna gbb oebnqzvaqrq gb gnxr uvf bja fvqr va n dhneery.
		-- Eboreg Sebfg
%
N yvoreny vf n crefba jubfr vagrerfgf nera'g ng fgnxr ng gur zbzrag.
		-- Jvyyvf Cynlre
%
N yvoreny vf fbzrbar gbb cbbe gb or n pncvgnyvfg, naq gbb evpu gb or n
pbzzhavfg.
%
N arj gnfgr unq orra npdhverq naq n arj nccrgvgr ortna gb tebj.  Gur gvzr
unq ybat fvapr neevirq gb pehfu gur grpuavpny vagryyvtragfvn, juvpu unq
pbzr gb ertneq vgfrys nf gbb veercynprnoyr naq unq abg tbggra hfrq gb
pngpuvat vafgehpgvbaf ba gur jvat.  Va bgure jbeqf, jr arire qvq gehfg 
gur ratvarref - naq sebz gur irel svefg lrnef bs gur Eribyhgvba jr fnj gb
vg gung gubfr ynpxrlf naq freinagf bs sbezre pncvgnyvfg obffrf jrer xrcg 
va yvar ol urnygul fhfcvpvba naq fheirvyynapr ol gur jbexref.
		-- Nyrxfnaqe V. Fbymuravgfla, "Gur Thynt Nepuvcryntb"
%
N Arj Lbexre jnf qevivat guebhtu Orexryrl jura ur fnj n ovt pebjq tngurerq
ol gur fvqr bs gur fgerrg.  Phevbhfvgl tbg gur orggre bs uvz naq ur yrnarq
bhg bs uvf jvaqbj gb nfx na baybbxre jung jnf tbvat ba.  Gur sryybj rkcynvarq
gung n cebgrfgbe ntnvafg gur H.F. cbfvgvba va Fbhgu Nzrevpn unq qbhfrq
uvzfrys jvgu tnfbyvar naq frg uvzfrys ba sver.  "Gung'f greevoyr," tnfcrq
gur zna.  "Ohg jul vf rirelbar fgvyy fgnaqvat nebhaq?"
	"Jryy, gurl'er gnxvat hc n pbyyrpgvba sbe uvf jvsr naq xvqf," gur
baybbxre rkcynvarq.  "Jbhyq lbh or jvyyvat gb uryc?"
	"Jryy, fher," ercyvrq gur Arj Lbexre.  "V fhccbfr V pbhyq fcner n
tnyyba be gjb."
%
N Avkba [vf cersrenoyr gb] n Qrna Ehfx -- jub jvyy or cnffvbangryl
jebat jvgu n uvtu frafr bs pbafvfgrapl.
		-- W. X. Tnyoenvgu
%
N aba-irtrgnevna nagv-nobegvbavfg vf n pbagenqvpgvba va grezf.
		-- Culyyvf Fpuynsyl
%
N crefba jub unf obgu srrg cynagrq svezyl va gur nve pna or fnsryl pnyyrq
n yvoreny.
%
N Cbyvfu jbexre jnyxf vagb n onax gb qrcbfvg uvf cnlpurpx.  Ur unf urneq
nobhg Cbynaq'f rpbabzvp ceboyrzf, naq ur nfxf jung jbhyq unccra gb uvf
zbarl vs gur onax pbyyncfrq.  "Nyy bs bhe qrcbfvgf ner thnenagrrq ol gur
svanapr zvavfgel, fve," gur gryyre ercyvrf.
	"Ohg jung vs gur svanapr zvavfgel tbrf oebxr?" gur jbexre nfxf.
	"Gura gur tbireazrag jvyy vagreprqr gb cebgrpg gur jbexvat pynff,"
gur gryyre fnlf.
	"Ohg jung vs gur tbireazrag tbrf oebxr?" gur jbexre nfxf.
	"Bhe fbpvnyvfg pbzenqrf va gur Fbivrg Havba anghenyyl jvyy pbzr
gb bhe nffvfgnapr," gur gryyre erfcbaqf jvgu tebjvat veevgngvba.
	"Naq vs gur Fbivrg Havba tbrf oebxr?" gur jbexre nfxf.
	"Vqvbg!" gur gryyre fabegf. "Vfa'g gung jbegu ybfvat bar ybhfl
cnlpurpx?"
		-- Znxvat gur ebhaqf va Jnefnj, 1984
%
N ernpgvbanel vf n zna jubfr cbyvgvpny bcvavbaf nyjnlf znantr gb xrrc
hc jvgu lrfgreqnl.
%
N evpu zna gbyq zr erpragyl gung n yvoreny vf n zna jub gryyf bgure
crbcyr jung gb qb jvgu gurve zbarl.
		-- Vznzh Nzvev Onenxn (Yrebv Wbarf)
%
N fvatyr qrngu vf n gentrql, n zvyyvba qrnguf vf n fgngvfgvp.
		-- Wbfrcu Fgnyva
%
... [nsgre gur naabhaprzrag bs Inathneq] ... Frpergnel bs Qrsrafr Puneyrf
Jvyfba (gur fnzr "Ratvar Puneyvr" jub bapr gbyq gur Frangr, "[S]be lrnef
V'ir gubhtug gung jung jnf tbbq sbe bhe pbhagel jnf tbbq sbe Trareny Zbgbef,
naq ivpr irefn," cebonoyl na npphengr nanylfvf) jnf nfxrq jurgure gur
Ehffvnaf zvtug orng gur Nzrevpnaf vagb beovg.  "V jbhyqa'g pner vs gurl
qvq," ur erfcbaqrq.  (Vg jnf yngre pynvzrq gung Jvyfba sniberq gur
qrirybczrag bs gur nhgbzngvp genafzvffvba fb gung ur pbhyq qevir jvgu
bar sbbg va uvf zbhgu.)
		-- Fzvgufbavna'f Nve&Fcnpr Zntnmvar, "Gur Qnl gur Ebpxrg Qvrq"
%
Nsgre gur tebhaq jne ortna, pncgherq Vendv fbyqvref fnvq nal bs gurz pnhtug
ol fhcrevbef jrnevat n juvgr G-fuveg jbhyq or rkrphgrq orpnhfr bs gur rnfr
jvgu juvpu gur fuvegf pbhyq or hfrq nf fheeraqre syntf.  Fbzr Vendv fbyqvref
pneevrq oyrnpu jvgu gurz gb znxr gurve qnex fuvegf juvgr.
		-- Puhpx Furcureq, Shaal Gvzrf, Znl 1991
%
"Nu, lbh xabj gur glcr.  Gurl yvxr gb oynzr vg nyy ba gur Wrjf be gur
Oynpxf, 'pnhfr vs gurl pbhyqa'g, gurl'q unir gb jnxr hc gb gur snpg
gung yvsr'f bar ovt, fpnel, tybevbhf, pbzcyrk naq hygvzngryl
hasngubznoyr pencfubbg -- naq gur bayl ernfba GURL pna'g frrz gb xrrc
hc vf gurl'er n ohapu bs zvfsvgf naq ybfref."
		-- N nanylfvf bs Arb-Anmvf, sebz "Gur Onqtre" pbzvp
%
Nvqr gb Enltha:  Fve, gur cbbe ner bhgfvqr cebgrfgvat lbhe ohqtrg phgf.
Enltha uvzfrys:  Gryy gurz gurl'yy unir gb uryc gurzfryirf.
Nvqr gb Enltha:  Fve, gur Cragntba jnagf nabgure $30 ovyyvba.
Enltha uvzfrys:  Gryy gurz gb uryc gurzfryirf.
%
Ny Tber erfrzoyrq n Ihypna qrfcrengryl va arrq bs n oybj wbo.
		-- Obopng Tbyqgujnvg
%
Nzrevpn ... whfg n angvba bs gjb uhaqerq zvyyvba hfrq pne fnyrfzna
jvgu nyy gur zbarl jr arrq gb ohl thaf naq ab dhnyzf nobhg xvyyvat
nalobql ryfr va gur jbeyq jub gevrf gb znxr hf hapbzsbegnoyr.
		-- Uhagre F. Gubzcfba, "Srne naq Ybnguvat ba gur Pnzcnvta Genvy"
%
Nzrevpn vf n fgebatre angvba sbe gur NPYH'f hapbzcebzvfvat rssbeg.
		 -- Cerfvqrag Wbua S. Xraarql

Gur fvzcyr evtugf, gur pvivy yvoregvrf sebz trarengvbaf bs fgehttyr zhfg abg
or whfg svar jbeqf sbe cngevbgvp ubyvqnlf, jbeqf jr fhoireg ba jrrxqnlf, ohg
yvivat, ubaberq ehyrf bs pbaqhpg nzbatfg hf...V'z tynq gur Nzrevpna Pvivy
Yvoregvrf Havba trgf vaqvtanag, naq V ubcr guvf jvyy nyjnlf or fb.
		 -- Frangbe Nqynv R. Fgrirafba

Gur NPYH unf fgbbq sbhefdhner ntnvafg gur erpheevat gvqrf bs ulfgrevn gung
sebz gvzr gb gvzr guerngra serrqbzf rirelurer... Vaqrrq, vg vf qvssvphyg
gb nccerpvngr ubj sne bhe serrqbzf zvtug unir rebqrq unq vg abg orra sbe gur
Havba'f inyvnag ercerfragngvba va gur pbhegf bs gur pbafgvghgvbany evtugf
bs crbcyr bs nyy crefhnfvbaf, ab znggre ubj hacbchyne be rira qrfcvfrq
ol gur znwbevgl gurl jrer ng gur gvzr.
		-- sbezre Fhcerzr Pbheg Puvrs Whfgvpr Rney Jneera
%
Nzrevpna pnef ner znqr fubqqvyl...  Pnef znqr birefrnf ner sne fhcrevbe.
		-- Fra. Oneel Tbyqjngre
%
Na Nzrevpna gbhevfg vf ivfvgvat Ehffvn, naq ur'f gnyxvat jvgu n Ehffvna
nobhg gur snpg gung abg znal crbcyr va Ehffvn bja pnef.

Nzrevpna:	"V pna'g oryvrir lbh qba'g unir pnef urer!  Ubj qb lbh
		trg gb jbex?"
Ehffvna:	"Jr gnxr gur ohf, be gur fhojnl.  Jr unir choyvp
		genafcbegngvba rireljurer."
N:		"Jryy, ubj qb lbh tb ba inpngvbaf?"
E:		"Jr gnxr gur genva."
N:		"Jryy, jung vs lbh jnag gb tb noebnq?"
E:		"Jr qba'g rire jnag tb noebnq."
N:		"Jryy, jung vs lbh ernyyl UNIR gb tb noebnq?"
E:		"Jr gnxr gnaxf."
%
Na Nzrevpna, n Serapuzna, naq n Ivrganzrfr ershtrr unq n qvfphffvba nobhg
gur unccvarff bs yvsr.  
	"Gb zr, unccvarff vf ergheavat ubzr ba n Zbaqnl riravat, univat n 
jbaqreshy qvaare cercnerq ol zl jvsr, gura fybhpuvat ba gur fbsn jngpuvat
Zbaqnl Avtug Sbbgonyy," gur Nzrevpna fnvq.
	"Lbh Nzrevpnaf ner abg ebznagvp ng nyy", gur Serapu vawrpgrq, "Funevat
n ornhgvshy riravat jvgu zl ybire, jnyxvat nybat gur Frvar evire, naq univat n
ebznagvp qvaare ba gbc bs gur Rvssry gbjre.  Gung vf unccvarff bs yvsr."
	"Lbh pnyy gubfr guvatf unccvarff", gur Ivrganzrfr ynhturq, "gura lbh
gjb fgvyy qba'g haqrefgnaq yvsr ng nyy.  Vzntvar guvf.  Lbh ner fyrrcvat
fbhaqyl ng avtug va Fnvtba.  Gura fhqqrayl lbh urne ybhq xabpxf ba lbhe sebag
qbbe.  Lbh urne ybhq ibvprf, 'Ze. Athlra Ina Ovau, bcra gur qbbe!'.  Dhnxvat
jvgu srne, lbh ehfu bhg naq bcra gur qbbe.  Evtug gurer, lbh frr gjb frperg
cbyvprzra ernql gb unaqphss lbh.  Bar bs gurz fnlf gb lbh, 'Ze. Athlra Ina
Ovau, lbh ner haqre neerfg sbe lbhe nagv-eribyhgvbanel npgvivgvrf.  Lbh ner
orvat frag gb gur er-rqhpngvbany pnzc gbavtug!'  Fjrngvat cebshfryl naq
funxvat hapbagebyynoyl, lbh ercyl gb gurz, 'Pbzenqrf, Ze. Athlra Ina Ovau 
yvirf arkg qbbe.'  Gung zbzrag vf unccvarff va yvsr, zl sevraqf.
%
Na nccrnfre vf bar jub srrqf n pebpbqvyr -- ubcvat gung vg jvyy rng uvz ynfg.
		-- Fve Jvafgba Puhepuvyy, 1954
%
	Na ryqreyl zna fgnaqf va yvar sbe ubhef ng n Jnefnj zrng fgber (zrng
vf frireryl engvbarq).  Jura gur ohgpure pbzrf bhg ng gur raq bs gur qnl naq
naabhaprf gung gurer vf ab zrng yrsg, gur zna syvrf vagb n entr.
	"Jung vf guvf?" ur fubhgf.  "V sbhtug ntnvafg gur Anmvf, V jbexrq uneq
nyy zl yvsr, V'ir orra n yblny pvgvmra, naq abj lbh gryy zr V pna'g rira ohl n
cvrpr bs zrng?  Guvf ebggra flfgrz fgvaxf!"
	Fhqqrayl n guhttvfu zna va n oynpx yrngure pbng fvqyrf hc naq zhezhef
"Gnxr vg rnfl, pbzenqr.  Erzrzore jung jbhyq unir unccrarq vs lbh unq znqr na
bhgohefg yvxr gung bayl n srj lrnef ntb" -- naq ur cbvagf na vzntvanel tha gb
guvf urnq naq chyyf gur gevttre.
	Gur byq zna tbrf ubzr, naq uvf jvsr fnlf, "Fb gurl'er bhg bs zrng
ntnva?"
	"Vg'f jbefr guna gung," ur ercyvrf.  "Gurl'er bhg bs ohyyrgf."
		-- znxvat gur ebhaqf va Jnefnj, 1987
%
Naq jung nppbzcyvfurq ivyynvaf gurfr byq ratvarref jrer!  Jung qvnobyvpny
jnlf gb fnobgntr gurl sbhaq!  Avxbynv Xneybivpu iba Zrpx, bs gur Crbcyr'f
Pbzvffnevng bs Envyebnqf ... jbhyq ubyq sbegu sbe ubhef ba raq nobhg gur
rpbabzvp ceboyrzf vaibyirq va gur pbafgehpgvba bs fbpvnyvfz, naq ur ybirq gb
tvir nqivpr.  Bar fhpu creavpvbhf cvrpr bs nqivpr jnf gb vapernfr gur fvmr
bs servtug genvaf naq abg jbeel nobhg urnivre guna nirentr ybnqf.  Gur TCH
rkcbfrq ina Zrpx, naq ur jnf fubg: uvf bowrpgvir unq orra gb jrne bhg envyf
naq ebnqorqf, servtug pnef naq ybpbzbgvirf, fb nf gb yrnir gur Erchoyvp
jvgubhg envyebnqf va pnfr bs sbervta zvyvgnel vagreiragvba!  Jura, abg ybat
nsgrejneq, gur arj Crbcyr'f Pbzzvffne bs Envyebnqf beqrerq gung nirentr
ybnqf fubhyq or vapernfrq, naq rira qbhoyrq naq gevcyrq gurz, gur znyvpvbhf
ratvarref jub cebgrfgrq orpnzr xabja nf yvzvgref ... gurl jrer evtugyl
fubg sbe gurve ynpx bs snvgu va gur cbffvovyvgvrf bs fbpvnyvfg genafcbeg.
		-- Nyrxfnaqe V. Fbymuravgfla, "Gur Thynt Nepuvcryntb"
%
Naabhapvat gur ARJ INK 11/782!!

Or gur rail bs bgure znwbe Pbzzhavfg Tbireazragf!

Qrsraq lbhefrys ntnvafg gur ragver VPOZ sbepr bs gur vzcrevnyvfg HFN jvgu
whfg bar bs gur cebprffbef, ng gur fnzr gvzr lbh'er qrfvtavat zvffvyr VP'f,
penpxvat frperg ANGB pbqrf naq rqvgvat cebcntnaqn sbe lbhe bja crbcyr nyy
ng gur fnzr gvzr jvgu gur bgure! (Jryy, lbh ernyyl pna'g, ohg gur Nzrevpnaf
guvax lbh pna, naq gung'f gur cbvag, evtug?)
%
Nagvdhr snvel gnyr: Yvggyr Erq Evqvat Ubbq.
Zbqrea snvel gnyr: Bfjnyq, npgvat nybar, fubg Xraarql.
%
Nal cerfvqrag fubhyq unir gur evtug gb fubbg ng yrnfg gjb crbcyr n lrne
jvgubhg rkcynangvba.
		-- Ureoreg Ubbire, qvfphffvat gur cerff
%
Nalobql unf n evtug gb rinqr gnkrf vs ur pna trg njnl jvgu vg.  Ab pvgvmra
unf n zbeny boyvtngvba gb nffvfg va znvagnvavat uvf tbireazrag.
		-- W.C. Zbetna [Fcrnxvat, ab qbhog, ba orunys bs uvf uvtuyl-
		   cnvq gnk ynjlref]
%
Nalbar jub xabjf uvfgbel, cnegvphyneyl gur uvfgbel bs Rhebcr, jvyy, V guvax,
erpbtavmr gung gur qbzvangvba bs rqhpngvba be bs tbireazrag ol nal bar
cnegvphyne eryvtvbhf snvgu vf arire n unccl neenatrzrag sbe gur crbcyr.
		-- Ryrnabe Ebbfriryg
%
"Nccebkvzngryl 80% bs bhe nve cbyyhgvba fgrzf sebz ulqebpneobaf eryrnfrq ol
irtrgngvba, fb yrg'f abg tb bireobneq va frggvat naq rasbepvat gbhtu rzvffvbaf
fgnaqneqf sebz zna-znqr fbheprf."
		-- Ebanyq Erntna, abgrq rpbybtvfg naq sbezre Cerfvqrag
%
NEPUQHXR SREQVANAQ SBHAQ NYVIR -- SVEFG JBEYQ JNE N ZVFGNXR
%
Nf sbe Pnegre orvat sbe ertvfgengvba ohg ntnvafg gur qensg, vfa'g gung
fbeg bs orvat yvxr sbe chggvat vg va naq abg gnxvat vg bhg?  Rira vs vg
jnf cbffvoyr abg gb sbyybj guebhtu, lbh'q fgvyy or trggvat fperjrq.
%
Nf ybat nf V nz znlbe bs guvf pvgl [Wrefrl Pvgl, Arj Wrefrl] gur terng
vaqhfgevrf ner frpher.  Jr urne nobhg pbafgvghgvbany evtugf, serr fcrrpu
naq gur serr cerff.  Rirel gvzr V urne gurfr jbeqf V fnl gb zlfrys, "Gung
zna vf n Erq, gung zna vf n Pbzzhavfg".  Lbh arire urne n erny Nzrevpna
gnyx yvxr gung.
		-- Senax Unthr, 1896-1956
%
Ng ynfg, gur svefg Fbivrg, negvsvpvnyyl vagryyvtrag pbzchgre unq orra cebqhprq.
Gur ratvarref qvq abg trg vg, abe gur culfvpvfgf.  Svefg guvatf svefg: vg jrag
gb gur vafgvghgr bs Znekvfz-Yravavfz.

"VF VG CBFFVOYR GB OHVYQ FBPVNYVFZ VA FJVGMREYNAQ?" glcrq va bar bs gur
	gurbybtvnaf.
"LRF," ercyvrq gur pbzchgre.  "OHG VG JBHYQ OR FHPU N CVGL GB QRFGEBL
	FHPU N ORNHGVSHY PBHAGEL."
%
Ng gjragl-fvk, Xngr, gubhtu abg cebzvfphbhf, unq fyrcg jvgu zbfg bs gur
qrprag zra va choyvp yvsr.
		-- Erangn Nqyre
%
Ngyrr vf n irel zbqrfg zna.  Naq jvgu ernfba.
		-- Jvafgba Puhepuvyy
%
"Nibvq eribyhgvba be rkcrpg gb trg fubg.  Zbgure naq V jvyy tevrir, ohg
jr jvyy tynqyl ohl n qvaare sbe gur Angvbany Thneqfzna jub fubg lbh."
		-- Qe. Cnhy Jvyyvnzfba, sngure bs n Xrag Fgngr fghqrag
%
Onpx va '80 be '81 gur jbexref jrer evbgvat va Tqnafx naq gurer jrer srnef
gung gur Fbivrgf jbhyq vainqr Cbynaq gb chg qbja gur qrzbafgengvbaf.  Sbervta
pbeerfcbaqragf jrer phevbhf nf gb whfg jung gur Cbyrf jbhyq qb vs gurl jrer
vainqrq.  Gurl nfxrq, "Jung jvyy lbh qb vs gur Rnfg Treznaf vainqr sebz gur
Jrfg naq gur Fbivrgf vainqr sebz gur Rnfg?  Jub jvyy lbh svtug svefg?"
	Gb juvpu gur Cbyrf ercyvrq, "Jul, jr jvyy svtug gur Treznaf svefg.
Ohfvarff orsber cyrnfher."
%
Orpnhfr jbzna'f jbex vf arire qbar naq vf haqrecnvq be hacnvq be obevat be
ercrgvgvbhf naq jr'er gur svefg gb trg gur fnpx naq jung jr ybbx yvxr vf
zber vzcbegnag guna jung jr qb naq vs jr trg encrq vg'f bhe snhyg naq vs jr
trg onfurq jr zhfg unir cebibxrq vg naq vs jr envfr bhe ibvprf jr'er anttvat
ovgpurf naq vs jr rawbl frk alzcubf naq vs jr qba'g jr'er sevtvq naq vs jr
ybir jbzra vg'f orpnhfr jr pna'g trg n "erny" zna naq vs jr nfx bhe qbpgbe
gbb znal dhrfgvbaf jr'er arhebgvp naq/be chful naq vs jr rkcrpg pbzzhavgl
pner sbe puvyqera jr'er frysvfu naq vs jr fgnaq hc sbe bhe evtugf jr'er
ntterffvir naq "hasrzvavar" naq vs jr qba'g jr'er glcvpny jrnx srznyrf naq
vs jr jnag gb trg zneevrq jr'er bhg gb genc n zna naq vs jr qba'g jr'er
haangheny naq orpnhfr jr fgvyy pna'g trg na nqrdhngr fnsr pbagenprcgvir ohg
zra pna jnyx ba gur zbba naq vs jr pna'g pbcr be qba'g jnag n certanapl jr'er
znqr gb srry thvygl nobhg nobegvba naq... sbe ybgf naq ybgf bs bgure ernfbaf
jr ner cneg bs gur jbzra'f yvorengvba zbirzrag.
%
Orvat va cbyvgvpf vf yvxr orvat n sbbgonyy pbnpu.  Lbh unir gb or fzneg
rabhtu gb haqrefgnaq gur tnzr naq qhzo rabhtu gb guvax vg'f vzcbegnag.
		-- Rhtrar ZpPnegul
%
Orvat va gur nezl vf yvxr orvat va gur Obl Fpbhgf, rkprcg gung gur
Obl Fpbhgf unir nqhyg fhcreivfvba.
		-- Oynxr Pynex
%
Orvat gur #2 zna va gur Whfgvpr Qrcnegzrag haqre Rq Zrrfr vf nxva gb
fgnaqvat arkg gb n ynzc cbfg vasrfgrq jvgu cvtrbaf.
		-- hanzrq Whfgvpr Qrcnegzrag bssvpvny
%
Oynpx crbcyr unir arire evbgrq.  N evbg vf jung juvgr crbcyr guvax oynpxf
ner vaibyirq va jura gurl ohea fgberf.
		-- Whyvhf Yrfgre
%
Ohg nzbat gur puvyqera bs gur Terng Fbpvrgl gurer jrer gubfr jubfr
fxvaf jrer oynpx.  Naq yb!  Gurve cbegvba jnf avttneqyl, naq bs gur snggrq
pnys gurl jrer fhpxvat uvaq grng...
	Abj vg pnzr gb cnff gung n cebcurg ebfr hc nzbatfg gurz, naq gurl
pnyyrq uvz Xvat.  Naq ur jrag hagb Cunenbu naq fnvq, "Yrg zl crbcyr tb gb
gur sebag bs gur ohf."
	Ohg Cunenbu nafjrerq: "Va gur shyyarff bs gvzr naq jvgu nyy
qryvorengr fcrrq funyy guvf guvat pbzr gb cnff.  Jura lr funyy cebir
lbhefryirf jbegul, funyy lr unir lbhe whfg cbegvba -- lrn, irevyl, yvxr
hagb n fabjonyy va Uryy."
		-- "Gur Ortnggvat bs n Cerfvqrag"
%
"Pnyvsbeavn vf cebhq gb or gur ubzr bs gur serrjnl."
		-- Ebanyq Erntna
%
Pnyiva Pbbyvqtr ybbxf nf vs ur unq orra jrnarq ba n cvpxyr.
		-- Nyvpr Ebbfriryg Ybatjbegu
%
Pnyiva Pbbyvqtr jnf gur terngrfg zna jub rire pnzr bhg bs Cylzbhgu Pbeare,
Irezbag.
		-- Pynerapr Qneebj
%
Pncvgnyvfz vf gur rkgenbeqvanel oryvrs gung gur anfgvrfg bs zra, sbe
gur anfgvrfg bs ernfbaf, jvyy fbzrubj jbex sbe gur orarsvg bs hf nyy.
		-- Wbua Znlaneq Xrlarf
%
Pvivyvmngvba naq cebsvgf tb unaq va unaq.
		-- Pnyiva Pbbyvqtr
%
Pbzr ubzr Nzrevpn.
		-- Trbetr ZpTbirea, 1972
%
Pbeehcg, fghcvq tenfcvat shapgvbanevrf jvyy znxr ng yrnfg nf ovt n zhqqyr bs
fbpvnyvfz nf fghcvq, frysvfu naq npdhvfvgvir rzcyblref pna znxr bs pncvgnyvfz.
		-- Jnygre Yvccznaa
%
"Qrne Ze. Fryqrf:  V pnaabg erzrzore gur rknpg jbeqvat bs gur fgngrzrag
gb juvpu lbh nyyhqr; ohg jung V zrnag jnf gung ... n zna jub pnyyf
uvzfrys n 100% Nzrevpna naq vf cebhq bs vg, vf trarenyyl 150% na vqvbg
cbyvgvpnyyl.  Ohg gur qrfvtangvbaf znl or tbbq ohfvarff sbe jne
irgrenaf.  Univat oyrq sbe gurve pbhagel va 1861 naq 1918, gurl unir
oyrq vg nyy gurl pbhyq pbafrdhragyl.  Naq jul abg?"
		-- Trbetr Fryqrf, "Gur Terng Dhbgngvbaf"
%
Qrzbpenpl pna yrnea fbzr guvatf sebz Pbzzhavfz: sbe rknzcyr, jura n
Pbzzhavfg cbyvgvpvna vf guebhtu, ur vf guebhtu.
%
Qrzbpenpl vf nyfb n sbez bs jbefuvc. Vg vf gur jbefuvc bs Wnpxnyf ol Wnpxnffrf.
		-- U.Y. Zrapxra
%
Qrzbpenpl vf gur gurbel gung gur pbzzba crbcyr xabj jung gurl jnag, naq
qrfreir gb trg vg tbbq naq uneq.
	-- U.Y. Zrapxra, "Yvggyr Obbx va P znwbe", 1916
%
Qrzbpengf ohl zbfg bs gur obbxf gung unir orra onaarq fbzrjurer.
Erchoyvpnaf sbez prafbefuvc pbzzvggrrf naq ernq gurz nf n tebhc.

Erchoyvpnaf pbafhzr guerr-sbheguf bs gur ehgnontn cebqhprq va gur HFN.
Gur erznvaqre vf guebja bhg.

Erchoyvpnaf hfhnyyl jrne ungf naq nyzbfg nyjnlf pyrna gurve cnvag oehfurf.

Erchoyvpnaf fghql gur svanapvny cntrf bs gur arjfcncre.
Qrzbpengf chg gurz va gur obggbz bs gur oveq pntr.

Zbfg bs gur fghss nybatfvqr gur ebnq unf orra guebja bhg bs pne
jvaqbjf ol Qrzbpengf.
		-- Cnhy Qvpxfba, "Gur Bssvpvny Ehyrf"
%
Qb lbh ernyvmr gur erfcbafvovyvgl V pneel?  V'z gur bayl crefba fgnaqvat
orgjrra Avkba naq gur Juvgr Ubhfr.
		-- Wbua S. Xraarql, va 1960
%
Qbvat ohfvarff jvgu gur tbireazrag vf yvxr shpxvat furrc.  Vg'f rnfl, ohg
vg'f abg irel fngvfslvat.
%
Qba'g ohl n ynaqfyvqr.  V qba'g jnag gb unir gb cnl sbe bar zber ibgr
guna V unir gb.
		-- Wbfrcu C. Xraarql, ba WSX'f ryrpgvba fgengrtl.
%
Qba'g qb gur pevzr, vs lbh pna'g qb gur gvzr.
		-- Yg. Pby. Byyvr Abegu
%
Qba'g trg gur vqrn gung V'z bar bs gubfr tbqqnza enqvpnyf.  Qba'g trg gur
vqrn gung V'z xabpxvat gur Nzrevpna flfgrz.
		-- Ny Pncbar
%
Qba'g xabpx Cerfvqrag Svyyzber.  Ur xrcg hf bhg bs Ivrganz.
%
Qba'g gnxr n avpxry, whfg unaq gurz lbhe ohfvarff pneq.
		-- Evpuneq Qnyrl, nqivfvat ba gur fnsr rawblzrag bs tensg
%
Qensg orre, abg oblf!
%
Qensg orre, abg crbcyr.
%
Qhevat gur Erntna-Zbaqnyr qrongrf:

D:	"Qb lbh srry gung n crefba'f ntr nssrpgf uvf novyvgl gb
	cresbez nf cerfvqrag?"
Erntna:	"V ershfr gb znxr na vffhr bhg bs zl bccbarag'f lbhgu naq varkcrevrapr."
%
Rira Tbq pnaabg punatr gur cnfg.
		-- Wbfrcu Fgnyva
%
Rireynfgvat crnpr jvyy pbzr gb gur jbeyq jura gur ynfg zna unf fynva
gur ynfg ohg bar.
		-- Nqbycu Uvgyre
%
Rirel tha gung vf znqr, rirel jnefuvc ynhapurq, rirel ebpxrg sverq
fvtavsvrf va gur svany frafr, n gursg sebz gubfr jub uhatre naq ner abg
srq, gubfr jub ner pbyq naq ner abg pybgurq.  Guvf jbeyq va nezf vf abg
fcraqvat zbarl nybar.  Vg vf fcraqvat gur fjrng bs vgf ynoberef, gur
travhf bs vgf fpvragvfgf, gur ubcrf bs vgf puvyqera.  Guvf vf abg n jnl
bs yvsr ng nyy va nal gehr frafr.  Haqre gur pybhqf bs jne, vg vf
uhznavgl unatvat ba n pebff bs veba.
		-- Qjvtug Rvfraubjre, Ncevy 16, 1953
%
"Svefg Jbeyq" angvbaf ner gur barf jurer crbcyr qevir Wncnarfr pnef;
"Frpbaq Jbeyq" angvbaf ner jurer Svefg Jbeyq erfvqragf tb ba inpngvba;
naq "Guveq Jbeyq" angvbaf ner gur barf jurer crbcyr fgvyy qvir bhg bs
gerrf gb cebir gurve znaubbq.
		-- Qnir Oneel
%
"Sbyybj zr nebhaq.  V qba'g pner.  V'z frevbhf.  Vs nalobql jnagf gb chg n
gnvy ba zr, tb nurnq.  Gurl'q or irel oberq."
		-- Tnel Uneg, naabhapvat uvf cerfvqragvny pnaqvqnpl,
		   pbzzragvat ba ehzbef bs jbznavmvat.
%
Sbe gubfr bs lbh ubj unir orra ybbxvat sbe rivqrapr gung n jbexvat
irefvba bs "Fgne Jnef" pna or ohvyg, pbafvqre gur sbyybjvat cebbs
bssrerq ol Pnfcne Jrvaoretre:

	"Vs fhpu n flfgrz vf fb hanggnvanoyr, jul unir gur Fbivrgf orra
	jbexvat qrfcrengryl gb trg vg sbe bire 17 lrnef?"

		-- HFN Gbqnl, 24 Whar 1986
%
Sbetvir lbhe rarzvrf, ohg qba'g sbetrg gurve anzrf.
		-- Wbua S. Xraarql
%
Tnvrgl vf gur zbfg bhgfgnaqvat srngher bs gur Fbivrg Havba.
		-- Wbfrcu Fgnyva
%
Tnel Uneg'f ovttrfg zvfgnxr jnf abg trggvat Grqql Xraarql gb qevir
Qbaan Evpr ubzr.
%
Trbetr Jnfuvatgba abg bayl pubccrq qbja uvf sngure'f pureel gerr, ohg ur
nyfb nqzvggrq qbvat vg.  Abj, qb lbh xabj jul uvf sngure qvqa'g chavfu uvz?
Orpnhfr Trbetr fgvyy unq gur nkr va uvf unaq.
%
Tbq unf vagraqrq gur terng gb or terng naq gur yvggyr gb or yvggyr...
Gur genqr havbaf, haqre gur Rhebcrna flfgrz, qrfgebl yvoregl [...] V qb
abg zrna gb fnl gung n qbyyne n qnl vf rabhtu gb fhccbeg n jbexvatzna...
abg rabhtu gb fhccbeg n zna naq svir puvyqera vs ur vafvfgf ba fzbxvat
naq qevaxvat orre.  Ohg gur zna jub pnaabg yvir ba oernq naq jngre vf
abg svg gb yvir!  N snzvyl znl yvir ba tbbq oernq naq jngre va gur
zbeavat, jngre naq oernq ng zvqqnl, naq tbbq oernq naq jngre ng avtug!
		-- Eri. Urael Jneq Orrpure
%
Tbvat vagb cbyvgvpf vf nf sngny gb n tragyrzna nf tbvat vagb n obeqryyb
vf sngny gb n ivetva.
		-- U.Y. Zrapxra, "N Pneaviny bs Ohapbzor"
%
Tbbfr cvzcyrf ebfr nyy bire zr, zl unve fgbbq ba raq, zl rlrf svyyrq jvgu
grnef bs ybir naq tengvghqr sbe guvf terngrfg bs nyy pbadhreref bs uhzna
zvfrel naq funzr, naq zl oerngu pnzr va yvggyr tnfcf.  Vs V unq abg xabja
gung gur Yrnqre jbhyq unir fpbearq fhpu nqhyngvba, V zvtug unir snyyra gb
zl xarrf va hanfunzrq jbefuvc, ohg vafgrnq V qerj zlfrys gb nggragvba, envfrq
zl nez va gur rgreany fnyhgr bs gur napvrag Ebzna Yrtvbaf naq ercrngrq gur
ubyl jbeqf, "Urvy Uvgyre!"
		-- Trbetr Yvapbya Ebpxjryy
%
Tbeonpuri jbxr hc rneyl bar zbeavat, naq sryg terng.  Ur jnyxrq bire gb uvf
jvaqbj, guerj onpx gur phegnvaf, naq fnj gur fha pbzvat hc.  Ur sryg *fb*
tbbq, ur pebjrq, "Tbbq Zbeavat Fha!", naq jnf fgnegyrq jura n terng obbzvat
ibvpr pnzr onpx gb uvz, "Tbbq zbeavat Pbzenqr!  Tbbq zbeavat gb lbh naq
gur terng Fbivrg Fbpvnyvfg Erchoyvp!".  Bs pbhefr, guvf fhecevfrq uvz, ohg
terng cbyvgvpvna gung ur vf, ur pbafvqref gur cbyvgvpny enzvsvpngvbaf.
Tbeonpuri gura jbxr hc Ermn naq uvf pybfrfg nvqrf, oebhtug gurz vagb uvf
orqebbz, naq fubhgrq bhg "Tbbq zbeavat, Pbzenqr Fha!".  Ntnva n obbzvat ercyl,
"Tbbq zbeavat, Pbzenqr.  Tbbq zbeavat gb lbh naq gur erfg bs gur Cnegl!"
Rirelbar jnf dhvgr rkpvgrq nobhg guvf, naq Tbeonpuri fng qbja gb uvf
qnl'f jbex jvgu n srryvat bs orvat qrfgval'f snibevgr puvyq.
	Yngre, va gur riravat, ur jnf cercnevat sbe gur onyyrg.  Nf ur
qerffrq, ur abgvprq gung gur fha jnf frggvat.  Jnyxvat bire gb gur jvaqbj,
Tbeonpuri guerj hc gur fnfu naq ntnva nqqerffrq gur fha, "Tbbq riravat gb
lbh, Pbzenqr Fha!".  Bapr zber gur terng ibvpr obbzrq bhg, "Shpx lbh,
nffubyr!  V'z va gur Jrfg abj!"
%
TERNG ZBZRAGF VA NZREVPNA UVFGBEL (#21):  Whyl 30, 1917

Ba guvf qnl, Arj Lbex Pvgl ubgry qrgrpgvirf ohefg va naq pnhtug gura
Frangbe Jneera T. Uneqvat va orq jvgu na haqrentr tvey.  Ur obhtug
gurz bss jvgu n $20 oevor, naq yngre erznexrq gunaxshyyl, "V gubhtug
V jbhyqa'g trg bhg bs gung haqre $1000!"  Nyjnlf bar gb yrnea sebz
uvf zvfgnxrf, va yngre lrnef Cerfvqrag Uneqvat pneevrq ba uvf nssnvef
va n gval pybfrg va gur Juvgr Ubhfr Pnovarg Ebbz juvyr Frperg Freivpr
zra fgbbq ybbxbhg.
%
	"Unvt, va pbaterffvbany urnevatf orsber uvf pbasvezngbel, cnenqbkrq
uvf nhqvrapref ol noabeznyvat uvf erfcbaqf fb gung ireof jrer abharq, abhaf
ireorq, naq nqwrpgvirf nqireovfrq.  Ur grpuavdhrq n arj jnl gb ibpnohynel uvf
gubhtugf fb nf gb vasbezngvbanyyl hapregnva nalobql yvfgravat nobhg jung ur
unq npghnyyl vzcyvpngvbarq.
	"Vs gung vf ubj Trareny Unvt jnagf gb areibhf oernxqbja gur Ehffvna
yrnqrefuvc, ur znl or fuerjqvat uvf jnl gb gur ovttrfg qvcybzngvp vairag
fvapr Pynhfrjvgm.  Hayrff, gung vf, ur fpuvmbcuerarf uvf nyyvrf svefg."
		-- Gur Thneqvna
%
Unir lbh rire ernyyl gubhtug nobhg gurer orvat n fvzcyr fbyhgvba gb
Nzrevpn'f ceboyrzf?  Jul, jr pbhyq fbyir nyy bs bhe enj zngrevnyf
qvssvphygvrf, sbervta pbzcyvpngvbaf rgp. bire n ybat jrrxraq.  Vs jr
tbg hc rneyl, rneyl zvaq lbh, ba Fngheqnl, jr pbhyq gnxr bire Zrkvpb
ol 10:00.  Cnanzn naq zbfg bs Fbhgu Nzrevpn jbhyq or n ovg zber qvssvphyg,
ohg V oryvrir jr pbhyq qb vg ol 6 be 7 gung riravat.  Gheavat bhe
nggragvba abegujneq, Pnanqn jbhyq erdhver zbfg bs Fhaqnl zbeavat.
Trareny zbccvat hc naq rkrphgvba bs gur pvivyvna cbchyngvbaf jbhyq gnxr
hc Fhaqnl nsgreabba.  V whfg qba'g haqrefgnaq jul Jnfuvatgba unfa'g
gubhtug bs guvf...
%
Ur jnfa'g zhpu bs na npgbe, ur jnfa'g zhpu bs n Tbireabe -- Uryy, gurl
_U_N_Q gb znxr uvz Cerfvqrag bs gur Havgrq Fgngrf.  Vg'f gur bayl wbo ur'f
dhnyvsvrq sbe!
		-- Zvpunry Pnva
%
Ur'f n fba-bs-n-ovgpu, ohg ur'f bhe fba-bs-n-ovgpu.
		-- SQE ba Avpnenthna qvpgngbe Nanfgnfvb Fbzbmn
%
Urneq gryy gung gur Veba Zntabyvn jnagrq gb qvibepr by' Wvzzl.  Frrzf ur'f
fperjvat rirelbar ohg ure.
%
Uryy ungu ab shel yvxr n ohernhpeng fpbearq.
		-- Zvygba Sevrqzna
%
"Urer'f gur ubyvqnl fpurqhyr sbe Zbaqnl'f bofreingvba bs Znegva Yhgure
Xvat We.'f oveguqnl, jura gur sbyybjvat jvyy or pybfrq:

	* Tbireazragny bssvprf
	* Cbfg bssvprf
	* Yvoenevrf
	* Fpubbyf
	* Onaxf
	* Cnegf bs Cnyz Ornpu

naq gur zvaq bs Frangbe Wrffr Uryzf bs Abegu Pnebyvan."
		-- Qraavf Zvyyre, "Fngheqnl Avtug Yvir"
%
"Ubj qb lbh yvxr gur arj Nzrevpn?  Jr'ir phg gur sng bhg bs gur
tbireazrag, naq zber erpragyl gur urneg naq oenva (gur onpxobar jnf tbar
fbzr gvzr ntb).  Nyy jr frrz gb unir yrsg abj vf zhfpyr.  Jr'yy or yhpxl
gb rfpncr jvgu bhe fxvaf!"
%
V npgrq gb fubj zl ybir sbe Wbqvr Sbfgre.
		-- Wbua Uvapxyrl
%
V nva'g tbg ab dhneery jvgu gurz Ivrg Pbatf.
		-- Zhunzznq Nyv
%
V nyfb oryvrir gung npnqrzvp serrqbz fubhyq cebgrpg gur evtug bs n
cebsrffbe be fghqrag gb nqibpngr Znekvfz, fbpvnyvfz, pbzzhavfz, be nal
bgure zvabevgl ivrjcbvag -- ab znggre ubj qvfgnfgrshy gb gur znwbevgl.
		-- Evpuneq Z. Avkba

Jung ner bhe fpubbyf sbe vs abg vaqbpgevangvba ntnvafg Pbzzhavfz?
		-- Evpuneq Z. Avkba
%
V nz abg n pebbx.
		-- Evpuneq Avkba
%
V nz abg abj naq arire unir orra n tvey sevraq bs Urael Xvffvatre.
		-- Tybevn Fgrvarz
%
V oryvrir va na Nzrevpn jurer gur frcnengvba bs puhepu naq fgngr vf nofbyhgr
-- jurer ab Pngubyvp ceryngr jbhyq gryy gur cerfvqrag (fubhyq ur or Pngubyvp)
ubj gb npg, naq ab Cebgrfgnag zvavfgre jbhyq gryy uvf cnevfubaref sbe jubz
gb ibgr -- jurer ab puhepu be puhepu fpubby vf tenagrq nal choyvp shaqf be
cbyvgvpny cersrerapr -- naq jurer ab zna vf qravrq choyvp bssvpr zreryl
orpnhfr uvf eryvtvba qvssref sebz gur cerfvqrag jub zvtug nccbvag uvz be
gur crbcyr jub zvtug ryrpg uvz.
		-- Wbua S. Xraarql
%
V oryvrir gung Ebanyq Erntna jvyy fbzrqnl znxr guvf pbhagel jung vg bapr jnf

	... na nepgvp jvyqrearff.
		-- Fgrir Znegva
%
V orybat gb ab betnavmrq cnegl.  V nz n Qrzbpeng.
		-- Jvyy Ebtref
%
V pnyy vg gur "Znqzna Gurbel".  V jnag gur Abegu Ivrganzrfr gb oryvrir gung
V'ir ernpurq gur cbvag jurer V zvtug qb *nalguvat* gb fgbc gur jne.  Jr'yy
whfg fyvc gur jbeq gb gurz gung "Sbe Tbq'f fnxr, lbh xabj, Avkba vf bofrffrq
nobhg Pbzzhavfz.  Jr pna'g erfgenva uvz jura ur'f natel -- naq ur unf uvf
unaq ba gur ahpyrne ohggba."
		-- Evpuneq Avkba
%
"V pna erzrzore jura n tbbq cbyvgvpvna unq gb or 75 creprag novyvgl naq 25
creprag npgbe, ohg V pna jryy frr gur qnl jura gur erirefr pbhyq or gehr."
		-- Uneel Gehzna
%
V qvq abg ybbx oruvaq zr, 'gvyy V tbg gb Fg. Bzre'f & gurapr syrq gb Nzrevpn;
urer V bssre'q gb orpbzr n Fcl sbe gur Ratyvfu Tbireazrag juvpu jnf fpbeashyyl
erwrpgrq; V gura ghearq gb Cyhaqre & Yvory gur Lnaxrrf, sbe juvpu V jnf svarq
5000 Qbyynef & xvpxrq bhg bs gur Pbhagel!  V pnzr onpx gb Ratynaq (nsgre
nofpbaqvat sbe Frira lrnef) & frg hc gur Pebja & Zvger gb rfgnoyvfu zl Yblnygl!
-- npprcgrq sebz gur Qbpgbe Y400 gb cevag & qvfcrefr n cnzcuyrg ntnvafg "gur
Uryysver bs Ersbez" ... ohg nccyvrq gur Zbarl gb chepunfr na rfgngr ng Obgyrl,
& yrsg lr Qbpgbe gb cnl gur Cncre & Cevagvat!  Orvat abj Ybeq bs gur Znabe, V
ortna ol fbjvat gur frrqf bs qvfpbagrag guebhtu Unzcfuver; V bccerffrq gur
Cbbe, frag gur Ntrq gb Uryy, & qnzarq gur rlrf bs zl Cnevfu Ncceragvprf orsber
gurl jrer bcra'q va gur zbeavat! ... naq orvat abj fhccbegrq ol n Onaq bs
Ersbezref, V erarjrq zl byq snibevgr Gbnfg bs Qnzangvba gb gur Ubhfr bs
Oehafjvpx! & orvat rknygrq ol gur fnyr bs 10,000 Cbyvgvpny Ertvfgref rirel
jrrx, V svaq zlfrys gur terngrfg Zna va gur Jbeyq! rkprcg gung Vqby bs nyy zl
Nqbengvbaf, uvf Eblny naq Vzcrevny Znwrfgl, ANCBYRBAR!
		-- Jvyyvnz Pboorgg, Oevgvfu wbheanyvfg
%
V qba'g tvir n fuvg jung unccraf.  V jnag lbh nyy gb fgbarjnyy vg.  Yrg gurz
cyrnq gur Svsgu Nzraqzrag, pbire hc, be nalguvat ryfr vs vg'yy fnir gur cyna.
		-- Evpuneq Avkba
%
V qba'g frr jung'f jebat jvgu tvivat Obool n yvggyr rkcrevrapr orsber
ur fgnegf gb cenpgvpr ynj.
		-- Wbua S. Xraarql, hcba nccbvagvat uvf oebgure
		   Nggbearl-Trareny.
%
V qba'g guvax gurl ner tbvat gb tvir n fuvg nobhg gur Erchoyvpna
Pbzzvggrr gelvat gb oht gur Qrzbpengvp Pbzzvggrr'f urnqdhnegref.
		-- Evpuneq Avkba, 1972
%
V qba'g haqrefgnaq jung nyy gur shff jnf nobhg va Ybf Natryrf.  Vg'f abg yvxr
jr ybbgrq Oebbxf Oebguref jura Byvire Abegu tbg bss.
		-- C.W. B'Ebhexr
%
V tb gur jnl gung Cebivqrapr qvpgngrf.
		-- Nqbys Uvgyre
%
V unq arire orra gbb cbyvgvpny, ohg V xarj ubj juvgr crbcyr gerngrq oynpx
crbcyr naq vg jnf uneq sbe zr gb pbzr onpx gb gur ohyyfuvg juvgr crbcyr
chg n oynpx crefba guebhtu va guvf pbhagel.  Gb ernyvmr lbh qba'g unir nal
cbjre gb znxr guvatf qvssrerag vf n ovgpu.
		-- Zvyrf Qnivf
%
"V unir whfg ernq lbhe ybhfl erivrj ohevrq va gur onpx cntrf.  Lbh fbhaq
yvxr n sehfgengrq byq zna jub arire znqr n fhpprff, na rvtug-hypre zna ba n
sbhe-hypre wbo, naq nyy sbhe hypref jbexvat.  V unir arire zrg lbh, ohg vs V
qb lbh'yy arrq n arj abfr naq cyragl bs orrsfgrnx naq creuncf n fhccbegre
orybj.  Jrfgoebbx Crtyre, n thggrefavcr, vf n tragyrzna pbzcnerq gb lbh.
Lbh pna gnxr gung nf zber bs na vafhyg guna nf n ersyrpgvba ba lbhe naprfgel."
		-- Cerfvqrag Uneel F. Gehzna
%
V unir abguvat ohg hggre pbagrzcg sbe gur pbhegf bs guvf ynaq.
		-- Trbetr Jnyynpr
%
V unir bsgra ybbxrq ng jbzra naq pbzzvggrq nqhygrel va zl urneg.
		-- Wvzzl Pnegre
%
V arire qvq tvir nalobql uryy.  V whfg gbyq gur gehgu naq gurl gubhtug
vg jnf uryy.
		-- Uneel F. Gehzna
%
V arire gehfg n zna hayrff V'ir tbg uvf crpxre va zl cbpxrg.
		-- Ylaqba Onvarf Wbuafba
%
V erterg gb fnl gung jr bs gur S.O.V. ner cbjreyrff gb npg va pnfrf bs
beny-travgny vagvznpl, hayrff vg unf va fbzr jnl bofgehpgrq vagrefgngr
pbzzrepr.
		-- W. Rqtne Ubbire
%
V funyy tvir n cebcntnaqvfg ernfba sbe fgnegvat gur jne, ab znggre jurgure
vg vf cynhfvoyr be abg.  Gur ivpgbe jvyy abg or nfxrq nsgrejneqf jurgure
ur gbyq gur gehgu be abg.  Jura fgnegvat naq jntvat jne vg vf abg evtug
gung znggref, ohg ivpgbel.
		-- Nqbycu Uvgyre
%
V guvax nal zna va ohfvarff jbhyq or sbbyvfu gb sbby nebhaq jvgu uvf frpergnel.
Vs vg'f fbzrobql ryfr'f frpergnel, svar.
		-- Oneel Tbyqjngre

V guvax rirel tbbq Puevfgvna bhtug gb xvpx Snyjryy evtug va gur nff.
		-- Oneel Tbyqjngre
%
V guvax rirel tbbq Puevfgvna bhtug gb xvpx Snyjryy evtug va gur nff.
		-- Frangbe Oneel Tbyqjngre, pbzzragvat ba Wreel Snyjryy'f
		   fhttrfgvba gung nyy tbbq Puevfgvnaf fubhyq or ntnvafg
		   Fnaqen Qnl B'Pbaabe'f abzvangvba gb gur Fhcerzr Pbheg
%
V jnf va nppbeq jvgu gur flfgrz fb ybat nf vg crezvggrq zr gb shapgvba
rssrpgviryl.
		-- Nyoreg Fcrre
%
V jbhyq unir znqr n tbbq cbcr.
		-- Evpuneq Avkba
%
V jbhyq unir cebzvfrq gubfr greebevfgf n gevc gb Qvfarlynaq vs vg jbhyq unir
tbggra gur ubfgntrf eryrnfrq.  V gunax Tbq gurl jrer fngvfsvrq jvgu gur
zvffvyrf naq jr qvqa'g unir gb tb gb gung rkgerzr.
		-- Byvire Abegu
%
V jbhyq abg yvxr gb or n cbyvgvpny yrnqre va Ehffvn.  Gurl arire xabj jura
gurl'er orvat gncrq.
		-- Evpuneq Avkba

V ybir Nzrevpn.  Lbh nyjnlf uheg gur bar lbh ybir.
		-- Qnivq Selr vzcrefbangvat Avkba
%
V'z srq hc gb gur rnef jvgu byq zra qernzvat hc jnef sbe lbhat zra gb qvr va.
		-- Trbetr ZpTbirea
%
V'z arire guebhtu jvgu n tvey hagvy V'ir unq ure guerr jnlf.
		-- W.S. Xraarql
%
V'z abg n ybinoyr zna.
		-- Evpuneq Avkba.
%
V'z abg fher V'ir rira tbg gur oenvaf gb or Cerfvqrag.
		-- Oneel Tbyqjngre, va 1964
%
V'z fbeel V zvffrq.
		-- Fdhrnxl Sebzzr
%
V'ir tbg Uhoreg'f crpxre va zl cbpxrg.
		-- Ylaqba O. Wbuafba

Qba'g frr 'rz guvf ovt bhg urer, qb gurl?
		-- Ylaqba O. Wbuafba, rkcbfvat uvzfrys gb ercbegref va n
		choyvp gbvyrg qhevat n gbhe bs gur Sne Rnfg
%
V'ir arire orra uheg ol nalguvat V qvqa'g fnl.
		-- Pnyiva Pbbyvqtr
%
Vs n zna vf abg n yvoreny ng 25, ur unf ab urneg.
Vs ur'f abg n pbafreingvir ol 45, ur unf ab oenva.
%
Vs nal qrzbafgengbe rire ynlf qbja va sebag bs zl pne, vg'yy or gur ynfg
pne ur rire ynlf qbja va sebag bs.
		-- Trbetr Jnyynpr
%
Vs Pnegre vf gur nafjre, vg zhfg unir orra n IREL fvyyl dhrfgvba.
%
Vs pyrne guvaxvat perngrq fcnexf, jr pbhyq fnsryl fgber qlanzvgr va
Wnzrf Jngg'f bssvpr.
		-- Jnlar Funaaba, XEBA-GI
%
Vs V znqr crnpr jvgu Ehffvn gbqnl, V'q bayl nggnpx ure ntnva gbzbeebj.  V
whfg pbhyqa'g uryc zlfrys.
		-- Nqbys Uvgyre
%
Vs vg gnxrf n oybbqongu, yrgf trg vg bire jvgu.  Ab zber nccrnfrzrag.
		-- Ebanyq Erntna
%
Vs crbcyr fnl gung urer naq gurer fbzrbar unf orra gnxra njnl naq znygerngrq,
V pna bayl ercyl: Lbh pna'g znxr na bzryrggr jvgubhg oernxvat rttf.
		-- Ureznaa Tbrevat
%
Vs Cerfvqragf qba'g qb vg gb gurve jvirf, gurl qb vg gb gur pbhagel.
		-- Zry Oebbxf
%
Vs Erntna vf gur nafjre, vg zhfg unir orra n IREL fvyyl dhrfgvba.
%
Vs gur Anmvf unq gryrivfvba jvgu fngryyvgr grpuabybtl, jr'q nyy or
tbbfr-fgrccvat.  Nzrevpnaf ner whfg nf fhttrfgvoyr.
		-- Senax Mnccn
%
Vs gjb zra nterr ba rirelguvat, lbh znl or fher gung bar bs gurz vf
qbvat gur guvaxvat.
		-- Ylaqba O. Wbuafba

Wreel Sbeq vf n avpr thl, ohg ur cynlrq gbb zhpu sbbgonyy jvgu uvf
uryzrg bss.
		-- Ylaqba O. Wbuafba

V qb abg oryvrir gung guvf trarengvba bs Nzrevpnaf vf jvyyvat gb erfvta
vgfrys gb tbvat gb orq rnpu avtug ol gur yvtug bs n Pbzzhavfg zbba.
		-- Ylaqba O. Wbuafba
%
"Vs jr eryvrq pbapyhfviryl ba fpvragvsvp qngn sbe rirel bar bs bhe
svaqvatf, V'z nsenvq nyy bs bhe jbex jbhyq or vapbapyhfvir."
		-- Urael Uhqfba, bs gur Zrrfr Cbeabtencul Pbzzvffvba, ba
		   pevgvpvfz bs vgf pbapyhfvba gung cbeabtencul pnhfrf frk
		   pevzrf.
%
Vs lbh pnaabg pbaivapr gurz, pbashfr gurz.
		-- Uneel F. Gehzna
%
Vs lbh unir frra bar pvgl fyhz lbh unir frra gurz nyy.
		-- Fcveb Ntarj
%
Vs lbh ernyyl jnag gb qb fbzrguvat arj, gur tbbq jba'g uryc lbh jvgu vg.
Yrg zr unir zra nobhg zr gung ner neenag xanirf.  Gur jvpxrq, jub unir
fbzrguvat ba gurve pbafpvrapr, ner boyvtvat, dhvpx gb urne guerngf, orpnhfr
gurl xabj ubj vg'f qbar, naq sbe obbgl.  Lbh pna bssre gurz guvatf orpnhfr
gurl jvyy gnxr gurz.  Orpnhfr gurl unir ab urfvgngvbaf.  Lbh pna unat gurz
vs gurl trg bhg bs fgrc.  Yrg zr unir zra nobhg zr gung ner hggre ivyynvaf
-- cebivqrq gung V unir gur cbjre, gur nofbyhgr cbjre, bire yvsr naq qrngu.
		-- Ureznaa Tbrevat
%
Vs lbh guvax gur Havgrq Fgngrf unf fgbbq fgvyy, jub ohvyg gur ynetrfg
fubccvat pragre va gur jbeyq?
		-- Evpuneq Z. Avkba
%
Vs lbh gerng crbcyr evtug gurl jvyy gerng lbh evtug -- 90% bs gur gvzr.
		-- Senaxyva Qrynab Ebbfriryg
%
Vs lbh'ir frra bar erqjbbq, lbh'ir frra gurz nyy.
		-- Ebanyq Erntna
%
Vzntvar zr tbvat nebhaq jvgu n cbg oryyl.  Vg jbhyq zrna cbyvgvpny ehva.
		-- Nqbys Uvgyre
%
Va 1953, Fgnyva qvrf.  Gur cbyvgoheb ubyqf n fcrpvny zrrgvat gb qrpvqr
jung gb qb nobhg gur obql.  Abobql jvyy yrg vg or ohevrq arne gurve ubzr.
Svanyyl gurl qrpvqr:
	"Nun!  Pnyy Vfenry!  Bssre gurz gra zvyyvba ehoyrf; gurl'yy yrg hf
ohel Fgnyva va Vfenry! Bss tbrf gur zrffntr naq gur cbyvgoheb jnvgf...
Svanyyl n gryrtenz pbzrf onpx:
	"AB PUNAPR FGBC BAR ERFHEERPGVBA URER NYERNQL"
%
Va 1989, gur Havgrq Fgngrf, qvfcyrnfrq jvgu gur cbyvpvrf bs gur qvpgngbe bs
Cnanzn, vainqrq gung pbhagel naq cynprq va cbjre n tbireazrag zber gb vgf
yvxvat.

Va 1990, Vend, qvfcyrnfrq jvgu gur cbyvpvrf bs gur qvpgngbe bs Xhjnvg,
vainqrq gung pbhagel naq cynprq va cbjre n tbireazrag zber gb vgf yvxvat.
%
Va n pbhagel jurer gur fbyr rzcyblre vf gur Fgngr, bccbfvgvba zrnaf qrngu
ol fybj fgneingvba.  Gur byq cevapvcyr: Jub qbrf abg jbex funyy abg rng,
unf orra ercynprq ol n arj bar: Jub qbrf abg borl funyy abg rng.
		-- Yrba Gebgfxl, 1937
%
Va nal pbhagel gurer zhfg or crbcyr jub unir gb qvr.  Gurl ner gur
fnpevsvprf nal angvba unf gb znxr gb npuvrir ynj naq beqre.
		-- Vqv Nzva Qnqn
%
Va gur shgher, gurer jvyy or srjre ohg orggre Ehffvnaf.
		-- Wbfrcu Fgnyva
%
Va guvf jbeyq bs fva naq fbeebj gurer vf nyjnlf fbzrguvat gb or
gunaxshy sbe; nf sbe zr, V erwbvpr gung V nz abg n Erchoyvpna.
		-- U.Y. Zrapxra
%
Va jung pna bayl or qrfpevorq nf n fhecevfr zbir, Tbq unf bssvpvnyyl
naabhaprq Uvf pnaqvqnpl sbe gur H.F. cerfvqrapl.  Qhevat Uvf cerff pbasrerapr
gbqnl, gur svefg va bire 4000 lrnef, Ur vf dhbgrq nf fnlvat, "V guvax V unir
n punapr sbe gur Juvgr Ubhfr vs V pna whfg trg zl pnzcnvta chyyrq gbtrgure
va gvzr.  V'q yvxr gb trg guvf pbhagel ghearq nebhaq; V zrna ERNYYL ghearq
nebhaq!  Yrg'f chg Sybevqn hc abegu sbe njuvyr, naq yrg'f trg evq bs nyy
gubfr naablvat zbhagnvaf naq eviref.  V arire pbhyq fgnaq gurz!"
	Gurer nccneragyl vf fgvyy fbzr pbagebirefl bire gur Nyzvtugl'f
pvgvmrafuvc naq bgure dhnyvsvpngvbaf sbe gur Cerfvqrapl.  Tbq ercyvrq gb
gurfr punetrf ol fnlvat, "Pbzr ba, jbhyq gur Havgrq Fgngrf unir nalbar bgure
guna n pvgvmra oyrff gurve pbhagel?"
%
Vg vf qnatrebhf sbe n angvbany pnaqvqngr gb fnl guvatf gung crbcyr zvtug
erzrzore.
		-- Rhtrar ZpPnegul
%
Vg frrzf nccebcevngr gb zr gung Znccyrgubecr'f creirefr vzntrf fubhyq or
fvghngrq fb pybfr gb Pbaterff, juvpu crecrghngrf n ahzore bs haangheny npgf
hcba gur obql cbyvgvp rirel qnl, jvgubhg orarsvg bs negvsvpvny yhoevpngvba
be sbercynl.
	-- Cng Pnynsvn'f erivrj bs Pnzvyyr Cntyvn'f
	   "Frk, Neg naq Nzrevpna Phygher"
%
Vg'f rnfvre gb or n yvoreny n ybat jnl sebz ubzr.
		-- Qba Cevpr
%
Vg'f bhe snhyg.  Jr fubhyq unir tvira uvz orggre cnegf.
		-- Wnpx Jneare, ba urnevat gung Erntna unq orra
		   ryrpgrq tbireabe bs Pnyvsbeavn.

[Jneare vf nyfb ercbegrq gb unir fnvq, jura gbyq bs Erntna'f pnaqvqnpl
sbe tbireabe, "Ab, Wvzzl Fgrjneg sbe Tbireabe; Erntna sbe orfg sevraq."]
%
Wvzzl Pnegre, Grq Xraarql, Tnel Uneg, Wbfrcu Ovqra naq Zvpunry Qhxnxvf jrer
ba n pehvfr qbja gur Cbgbznp jura gur fuvc fgehpx n ebpx naq ortna gb fvax.
	"Tragyrzra," Pnegre fnvq, "nf tbbq Puevfgvnaf, jr fubhyq yrg gur 
jbzra naq puvyqera nobneq gur yvsrobngf svefg."
	"Shpx gur jbzra!" Xraarql fubhgrq.
	"Qb jr unir gvzr?" Uneg nfxrq.
	"Qb jr unir gvzr?" Ovqra nfxrq.
	"Qvq rirelbar urne gung?" Qhxnxvf nfxrq.
%
Wbua Ovepu Fbpvrgl -- gung cngurgvp znavsrfgngvba bs betnavmrq ncbcyrkl.
		-- Rqjneq C. Zbetna
%
Whfgvpr vf vapvqragny gb ynj naq beqre.
		-- W. Rqtne Ubbire
%
Ynvffrm Snver Rpbabzvpf vf gur gurbel gung vs rnpu npgf yvxr n ihygher,
nyy jvyy raq nf qbirf.
%
Ynafqnyr frvmrq ba gur vqrn bs hfvat Avkba gb ohvyq fhccbeg sbe gur
[Ivrganzrfr] ryrpgvbaf ... ernyyl ubarfg ryrpgvbaf, guvf gvzr.  "Bu, fher,
ubarfg, lrf, gung'f evtug," Avkba fnvq, "fb ybat nf lbh jva!"  Jvgu gung
ur jvaxrq, qebir uvf ryobj vagb Ynafqnyr'f nez naq fynccrq uvf bja xarr.
		-- Evpuneq Avkba, dhbgrq va "Fvqrfubj" ol J. Funjpebff
%
Ynj rasbeprzrag bssvpref fubhyq hfr bayl gur zvavzhz sbepr arprffnel va
qrnyvat jvgu qvfbeqref jura gurl nevfr.
		-- Evpuneq Z. Avkba
%
"Yrzzr fubj ln gur bqqf, Fcnexl...  Va lre pbhagel, ln tbg 14 zvyyvba oynpx
crbcyr, naq 3 zvyyvba juvgr crbcyr.  Abj, qbrf gur anzr `Phfgre' zrna nalguvat
gb lbh?"
		-- Ebova Jvyyvnzf, cbegenlvat Yrfgre Znqqbk gnyxvat gb Cevzr
		   Zvavfgre Obgun bs Fbhgu Nsevpn.
%
... Yrg zr gryy lbh jub gur npghny "sebag-ehaaref" ner.  Ba bar fvqr,
lbh unir Trbetr Ohfu, jub vf pheeragyl tbvat guebhtu n fbeg bs
sengreavgl unmvat jurerva ur unf gb cresbez n frevrf bs uhzvyvngvat
fghagf gb jva gur nccebiny bs gur Erchoyvpna Evtug.  Sbe rknzcyr, gurl
unq uvz znxr n fcrrpu bbmvat cenvfr nyy bire Jvyyvnz Ybro, qrprnfrq
choyvfure bs gur Znapurfgre (A.U.) Havba Yrnqre naq Fyvzr Wbheanyvfg.
Ybro unq qhzcrq ivpvbhfyl nyy bire Trbetr va gur 1980 Arj Unzcfuver
cevznel.  Ohg jura gur Evtug uryq n ovt gevohgr sbe Ybro, Trbetr pnzr
onpx gb gur sbyq, yvxr n zna jvgu n ohatrr pbeq jenccrq nebhaq uvf arpx.
		-- Qnir Oneel, "Gur Gjvaxvr naq gur Fdhvq"
%
Yrg'f gnyx nobhg ubj gb svyy bhg lbhe 1984 gnk erghea.  Urer'f na bsgra
bireybbxrq nppbhagvat grpuavdhr gung pna fnir lbh gubhfnaqf bs qbyynef: Sbe
frireny qnlf orsber lbh chg vg va gur znvy, pneel lbhe gnk erghea nebhaq
haqre lbhe nezcvg.  Ab VEF ntrag vf tbvat gb jnag gb fcraq ubhef cbevat bire
n fjrng-fgnvarq qbphzrag.  Fb rira vs lbh bjr zbarl, lbh pna chg va sbe na
rabezbhf ershaq naq gur ntrag jvyy cebonoyl tvir vg gb lbh, whfg gb nibvq na
nhqvg.  Jung qbrf ur pner? Vg'f abg uvf zbarl.
		-- Qnir Oneel, "Fjrngvat Bhg Gnkrf"
%
Yvorenyf ner gur svefg gb qhzc lbh vs lbh pba gurz be trg vagb
gebhoyr.  Pbafreingvirf ner orggre.  Gurl arire eha bhg ba lbh.
		-- Wbfrcu "Penml Wbr" Tnyyb
%
	"Yvfgra gb jung V fnl, abg jung V zrna.  V zrna ...."
		-- Znlbe Qnyrl
%
Ybat ntb V cebcbfrq gung hafhpprffshy pnaqvqngrf sbe gur Cerfvqrapl
or dhvrgyl unatrq, nf n znggre bs choyvp fnavgngvba naq qrpbehz.
Gur fvtug bs gurve tevrs zhfg unir n irel rivy rssrpg hcba gur lbhat.
		-- U.Y. Zrapxra, "N Pneaviny bs Ohapbzor"
%
Znlbe Ivaprag W. `Ohqql' Pvnapv ba gur NPYH'f fhvg gb unir n pvgl
angvivgl fprar erzbirq:
	"Gurl'er whfg wrnybhf orpnhfr gurl qba'g unir guerr jvfr zra
naq n ivetva va gur jubyr betnavmngvba."
%
Zvyyvbaf bs frafvoyr crbcyr ner gbb uvtu-zvaqrq gb pbaprqr gung cbyvgvpf vf
nyzbfg nyjnlf gur pubvpr bs gur yrffre rivy.  "Gjrrqyrqhz naq Gjrrqyrqrr,"
gurl fnl.  "V jvyy abg ibgr."  Univat nofgnvarq, gurl ner cerfragrq jvgu n
Cerfvqrag jub nccbvagf gur crbcyr jub ner tbvat gb ehzzntr nebhaq va gurve
yvirf sbe gur arkg sbhe lrnef.  Pbafvqre nyy gur crbcyr jub fng ubzr va n
fgrj va 1968 engure guna ibgr sbe Uhoreg Uhzcuerl.  Gurl fubjrq Uhzcuerl.
Gubfr crbcyr jub gnhtug Uhoreg Uhzcuerl n yrffba jvyy fgvyy or rawblvat gur
Avkba Fhcerzr Pbheg jura Gevpvn naq Whyvr ortva gb svaq fvyire guernqf nzbat
gur tbyq naq gur oynpx.
		-- Ehffry Onxre, "Sbeq jvgubhg Syhzzrel"
%
Zber crbcyr qvrq ng Punccndhvqvpx guna ng 3-zvyr vfynaq.
%
Zber crbcyr unir qvrq va Grq Xraarql'f pne guna va ahpyrne cbjre cynagf.
%
"Zbfg yrtvfyngbef ner fb qhzo gung gurl pbhyqa'g cbhe cvff bhg bs n
obbg vs gur vafgehpgvbaf jrer cevagrq ba gur urry."
%
Zbguref nyy jnag gurve fbaf gb tebj hc gb or Cerfvqrag, ohg gurl qba'g jnag
gurz gb orpbzr cbyvgvpvnaf va gur cebprff.
		-- Wbua S. Xraarql
%
Zl nqivpr gb gur jbzra'f pyhof bs Nzrevpn vf gb envfr zber uryy naq srjre
qnuyvnf.
		-- Jvyyvnz Nyyra Juvgr
%
Zl enpxrgf ner eha ba fgevpgyl Nzrevpna yvarf, naq gurl'er tbvat gb
fgnl gung jnl.
		-- Ny Pncbar
%
Anapl Erntna jnagf gb qvibepr byq Eba... frrzf ur'f znxvat vg uneq sbe
rirelbar ohg ure.
%
Anghenyyl gur pbzzba crbcyr qba'g jnag jne... ohg nsgre nyy vg vf gur yrnqref
bs n pbhagel jub qrgrezvar gur cbyvpl, naq vg vf nyjnlf n fvzcyr znggre gb
qent gur crbcyr nybat, jurgure vg vf n qrzbpenpl, be n snfpvfg qvpgngbefuvc,
be n cneyvnzrag, be n pbzzhavfg qvpgngbefuvc.  Ibvpr be ab ibvpr, gur crbcyr
pna nyjnlf or oebhtug gb gur ovqqvat bs gur yrnqref.  Gung vf rnfl.  Nyy lbh
unir gb qb vf gryy gurz gurl ner orvat nggnpxrq, naq qrabhapr gur cnpvsvfgf
sbe ynpx bs cngevbgvfz naq rkcbfvat gur pbhagel gb qnatre.  Vg jbexf gur fnzr
va rirel pbhagel.
		-- Ureznaa Tbrevat
%
Arj obbx bhg sebz Tnel Uneg; "Fvk Vapurf sebz gur Juvgr Ubhfr".
%
Avargl creprag bs gur cbyvgvpvnaf tvir gur bgure gra creprag n onq erchgngvba.
		-- Urael Xvffvatre
%
Ab Znekvfg pna qral gung gur vagrerfgf bs fbpvnyvfz ner uvture guna gur
vagrerfgf bs gur evtug bs angvbaf gb frys-qrgrezvangvba.
		-- Yrava, 1918
%
Ab gryrivfvba cresbeznapr gnxrf nf zhpu cercnengvba nf na bss-gur-phss gnyx.
		-- Evpuneq Avkba
%
[Ahpyrne jne] ... znl abg or qrfvenoyr.
		-- Rqjva Zrrfr VVV
%
Bu, zl sevraq, vg vf abg jung gurl gnxr njnl sebz lbh gung pbhagf --
vg'f jung lbh qb jvgu jung lbh unir yrsg.
		-- Uhoreg U. Uhzcuerl
%
Bapr ng n fbpvny tngurevat, Tynqfgbar fnvq gb Qvfenryv, "V cerqvpg, Fve, gung
lbh jvyy qvr rvgure ol unatvat be bs fbzr ivyr qvfrnfr."  Qvfenryv ercyvrq,
"Gung nyy qrcraqf hcba jurgure V rzoenpr lbhe cevapvcyrf be lbhe zvfgerff."
%
Bar qnl na ryqreyl Wrjvfu Cbyr, yvivat va Jnefnj, svaqf na byq ynzc va uvf
nggvp.  Ur fgnegf gb cbyvfu vg naq (cbbs!) n travr nccrnef va pybhq bs fzbxr.
	"Terrgvatf, Zbegny!" rkpynvzf gur travr, fgergpuvat naq lnjavat, "Sbe
eryrnfvat zr V jvyy tenag lbh guerr jvfurf."
	Gur byq zna guvaxf sbe n zbzrag, gura ercyvrf, "V jnag Tratuvf Xuna
erfheerpgrq.  V jnag uvz gb er-havgr gur Zbatby ubeqrf, znepu gb gur Cbyvfu
obeqre, qrpvqr ur qbrfa'g jnag gb vainqr, naq znepu onpx ubzr."
	"Ab fbbare fnvq guna qbar!" guhaqref gur travr.  "Lbhe frpbaq jvfu?"
	"Uzzzz.  V jnag Tratuvf Xuna erfheerpgrq.  V jnag uvz gb er-havgr gur
Zbatby ubeqrf, znepu gb gur Cbyvfu obeqre, qrpvqr ur qbrfa'g jnag gb vainqr,
naq znepu onpx ubzr."
	"Ohg...  jryy, nyy evtug!  Lbhe guveq jvfu?"
	"V jnag Tratuvf Xuna erfheerpgrq.  V jnag uvz gb er-havgr uvf ---"
	"BXBXBXBX!  Evtug.  Tbg vg.  Jul qb lbh jnag Tratuvf Xuna gb znepu
gb Cbynaq guerr gvzrf naq arire vainqr?"
	Gur byq zna fzvyrf.  "Ur unf gb cnff guebhtu Ehffvn fvk gvzrf."
%
Bar qnl Cerfvqrag Erntna, Punvezna Naqebcbi, gur Cbcr, naq n obl fpbhg
jrer sylvat gbtrgure va na nvecynar.  Evtug bhg va gur zvqqyr bs abjurer
gur cynar qrirybcrq ratvar gebhoyr naq fgnegrq gb tb qbja. Hasbeghangryl,
bayl guerr cnenpuhgrf pbhyq or sbhaq sbe gur sbhe cnffratref!  Naqebcbi
tenoorq bar bs gur cnenpuhgrf naq qrpynerq "Pbzenqrf, nf yrnqre bs gur
fbpvnyvfg jbexref eribyhgvba, zl yvsr zhfg or fcnerq," naq ur whzcrq bhg
bs gur cynar.  Gura Erntna rkpynvzrq "Nf yrnqre bs gur terngrfg angvba ba
rnegu, V zhfg xrrc gur jbeyq fnsr sbe qrzbpenpl," naq jvgu gung ur gbb
whzcrq gb fnsrgl.  Abj vs lbh ner sbyybjvat nyy guvf (be pbhagvat ba lbhe
svatref) lbh zhfg frr gung gurer vf bayl bar cnenpuhgr yrsg sbe gur gjb
erznvavat cnffratref.  Gur Cbcr ybbxrq xvaqyl hcba gur obl fpbhg naq fnvq
"V unir unq n ybat naq cebqhpgvir yvsr, zl fba.  Lbh gnxr gur cnenpuhgr
naq yrnir zr va Tbq'f unaqf." "Gung'f irel xvaq bs lbh," gur bofreinag
fpbhg ercyvrq, "ohg gurer vf ab arrq.  Erntna whfg whzcrq bhg jvgu zl
xancfnpx."
%
"Bar Fngheqnl nsgreabba, qhevat gur pnzcnvta gb qrpvqr jurgure be abg
gurer fubhyq or n Pbnfgny Pbzzvffvba, V gbbx n uryvpbcgre evqr sebz Ybf
Natryrf gb Fna Qvrtb.  Jr cnffrq frireny fgngr ornpurf, fbzr pebjqrq naq
fbzr iveghnyyl rzcgl.  Gurl unq gur fnzr snpvyvgvrf, naq va fbzr pnfrf
gur pebjqrq naq gur rzcgl ornpu jrer jvguva n dhnegre zvyr bs rnpu bgure.
Boivbhfyl znal ornpu-tbref cersre gb or pebjqrq gbtrgure. Ohlvat zber
ornpurf gung crbcyr jba'g tb gb orpnhfr gurl cersre gb or pebjqrq
gbtrgure ba bar ornpu vf n evqvphybhf jnfgr bs bhe angheny erfbheprf naq
bhe gnkrf."
		-- Ebanyq Erntna
%
"Bhe tbireazrag unf xrcg hf va n crecrghny fgngr bs srne -- xrcg hf va
n pbagvahbhf fgnzcrqr bs cngevbgvp sreibe -- jvgu gur pel bs tenir
angvbany rzretrapl... Nyjnlf gurer unf orra fbzr greevoyr rivy gb
tbooyr hf hc vs jr qvq abg oyvaqyl enyyl oruvaq vg  ol sheavfuvat gur
rkbeovgnag fhzf qrznaqrq.  Lrg, va ergebfcrpg, gurfr qvfnfgref frrz
arire gb unir unccrarq, frrz arire gb unir orra dhvgr erny."
		-- Trareny Qbhtynf ZnpNeguhe, 1957
%
Bhe cneragf jrer bs Zvqjrfgrea fgbpx naq irel fgevpg.  Gurl qvqa'g jnag hf
gb tebj hc gb or fcbvyrq naq evpu.  Vs jr yrsg bhe graavf enpdhrgf va gur
enva, jr jrer chavfurq.
		-- Anapl Ryyvf (Trbetr Ohfu'f fvfgre), va gur Arj Erchoyvp
%
Bire 5,000 lrnef ntb, Zbfrf fnvq gb gur puvyqera bs Vfenry,
	"Cvpx hc lbhe fubiryf, zbhag lbhe nffrf naq ybnq lbhe pnzryf,
naq V jvyy yrnq lbh gb gur cebzvfrq ynaq."
	Abg gbb ybat ntb, Ebbfriryg fnvq, "Ynl qbja lbhe fubiryf, fvg ba
lbhe nffrf, yvtug n Pnzry, guvf vf gur cebzvfrq ynaq."
	Abj Avkba vf fgrnyvat lbhe fubiryf, xvpxvat lbhe nffrf, envfvat
gur cevpr bs Pnzryf, naq zbegtntvat gur cebzvfrq ynaq.
%
Cbyvgvpf vf fhccbfrq gb or gur frpbaq byqrfg cebsrffvba.  V unir pbzr gb
ernyvmr gung vg ornef n irel pybfr erfrzoynapr gb gur svefg.
		-- Ebanyq Erntna
%
Cerfvqrag Guvrh fnlf ur'yy dhvg vs ur qbrfa'g trg zber guna 50% bs gur
ibgr.  Va n qrzbpenpl, gung'f abg pnyyrq dhvggvat.
		-- Gur Jnfuvatgba Cbfg
%
[Cevzr Zvavfgre Wbfrcu] Punzoreynva ybirf gur jbexvat zna -- ur ybirf
gb frr uvz jbex.
		-- Jvafgba Puhepuvyy
%
"Dhrrafobeb cerfvqrag Qbanyq Znaavf, punetrq jvgu erprvivat oevorf va
rkpunatr sbe pvgl pbagenpgf, erfvtarq ba Ghrfqnl.  Znaavf srryf ur zhfg
qribgr zber gvzr gb vzcraqvat yvgvtngvba, fbzr bs juvpu zvtug rznangr
sebz n erprag fgngrzrag ur znqr pbzcnevat Arj Lbex Znlbe Rq Xbpu gb
Anmv Znegva Obeznaa.  N fcbxrfzna sebz gur Obeznaa rfgngr fnvq gurl ner
jrvtuvat gur bqqf bs n fynaqre fhvg.  Znlbe Xbpu pbhyq anghenyyl or
ernpurq sbe pbzzrag, ohg jr pubfr abg gb yvfgra."
		-- Qraavf Zvyyre, "Fngheqnl Avtug Yvir"
%
Erntna pna'g ___npg rvgure.
%
ERCBEGRE: Frangbe, ner lbh sbe be ntnvafg gur ZK zvffvyr flfgrz?

FRANGBE: Obo, gur ZK zvffvyr flfgrz erzvaqf zr bs na byq fnlvat gung gur
pbhagel sbyx va zl fgngr yvxr gb fnl.  Vg tbrf yvxr guvf: "Lbh pna pneel n
cvt sbe fvk zvyrf, ohg vs lbh frg vg qbja vg zvtug eha njnl." V unir ab vqrn
jul gur pbhagel sbyx fnl guvf.  Znlor gurer'f fbzr xvaq bs purzvpny
cbyyhgnag va gurve qevaxvat jngre.  Gung vf jul V cyrqtr gb qb nyy gung V
pna gb cebgrpg gur raivebazrag bs guvf terng angvba bs bhef, naq chg cenlre
onpx va gur fpubbyf, jurer vg orybatf.  Jung jr arrq vf wbof, abg rzcgl
cebzvfrf.  V ernyvmr V'z evfxvat zl cbyvgvpny pnerre or orvat fb bhgfcbxra
ba n frafvgvir vffhr fhpu nf gur ZK, ohg gung'f whfg gur xvaq bs
fgenvtug-gnyxvat ubarfg crefba V nz, naq V pna'g uryc vg.
		-- Qnir Oneel, "Ba Cerfvqragvny Cbyvgvpf"
%
Erchoyvpnaf pbafhzr guerr-sbheguf bs gur ehgnontn cebqhprq va guvf
pbhagel.  Gur erznvaqre vf guebja bhg.
%
Erchoyvpnaf envfr qnuyvnf, Qnyzngvnaf naq rlroebjf.
Qrzbpengf envfr Nverqnyrf, xvqf naq gnkrf.

Qrzbpengf rng gur svfu gurl pngpu.
Erchoyvpnaf unat gurz ba gur jnyy.

Erchoyvpna oblf qngr Qrzbpengvp tveyf.  Gurl cyna gb zneel
Erchoyvpna tveyf, ohg srry gurl'er ragvgyrq gb n yvggyr sha svefg.

Qrzbpengf znxr hc cynaf naq gura qb fbzrguvat ryfr.
Erchoyvpnaf sbyybj gur cynaf gurve tenaqsnguref znqr.

Erchoyvpnaf pbafhzr guerr-sbheguf bs gur ehgnontn cebqhprq va gur HFN.
Gur erznvaqre vf guebja bhg.

Erchoyvpnaf graq gb xrrc gurve funqrf qenja, nygubhtu gurer vf fryqbz
nal ernfba jul gurl fubhyq.  Qrzbpengf bhtug gb, ohg qba'g.

Erchoyvpnaf fyrrc va gjva orqf -- fbzr rira va frcnengr ebbzf.
Gung vf jul gurer ner zber Qrzbpengf.
		-- Cnhy Qvpxfba, "Gur Bssvpvny Ehyrf"
%
Evpuneq Avkba jnf gur zbfg qvfubarfg vaqvivqhny V unir rire zrg va zl yvsr.
Ur yvrq gb uvf jvsr, uvf snzvyl, uvf sevraqf, uvf pbyyrnthrf va gur Pbaterff,
yvsrgvzr zrzoref bs uvf bja cbyvgvpny cnegl, gur Nzrevpna crbcyr, naq
gur jbeyq.
		-- Frangbe Oneel Tbyqjngre
%
	Eboreg Xraarql'f 1964 Frangbevny pnzcnvta cynaaref gbyq uvz gung
gurve vagragvba jnf gb cerfrag uvz gb gur gryrivfvba ivrjref nf n fvaprer,
trarebhf crefba.  "Lbh tbvat gb hfr n qbhoyr?" nfxrq Xraarql.

	Guhzovat guebhtu n cebzbgvbany cnzcuyrg cercnerq sbe uvf 1964
Frangbevny pnzcnvta, Eboreg Xraarql pnzr npebff n cubgbtencu bs uvzfrys
funxvat unaqf jvgu n jryy-xabja ynobe yrnqre.
	"Gurer zhfg or n orggre cubgb gung guvf," fnvq Xraarql gb gur
nqiregvfvat zra va punetr bs uvf pnzcnvta.
	"Jung'f jebat jvgu guvf bar?" nfxrq bar nqzna.
	"Gung sryybj'f va wnvy," fnvq Xraarql.
		-- Ovyy Nqyre, "Gur Jnfuvatgba Jvgf"
%
Ebanyq Erntna -- Nzrevpn'f snibevgr cynprob
%
Ehffvn unf nobyvfurq Tbq, ohg fb sne Tbq unf orra zber gbyrenag.
		-- Wbua Pnzreba Fjnlmr
%
FNTQRRI PNYYRQ BA GUR H.F. GB ZNXR N ERPVCEBPNY TRFGHER:

	Va n erprag fcrrpu va Ybaqba, gur veercerffvoyr sbezre urnq bs gur
Fbivrg Fcnpr Erfrnepu Vafgvghgr abgrq gung gur Fbivrg Tbireazrag unf bssrerq
gb pbaireg vgf tvtnagvp Xenfablnefx enqne va Fvorevn vagb na vagreangvbany
fcnpr erfrnepu snpvyvgl va erfcbafr gb H.F. pbzcynvagf gung gur enqne jbhyq
ivbyngr gur NOZ gerngl.  Fntqrri fhttrfgrq gung gur H.F. erpvcebpngr ol
gheavat gur hasvavfurq H.F. rzonffl va Zbfpbj vagb n ahpyrne pevfvf erqhpgvba
pragre.  Gur pbzzhavpngvba flfgrz, ur cbvagrq bhg, vf nyernql va cynpr.

	[Gur pbafgehpgvba pbagenpg sbe gur HF Rzonffl va Zbfpbj jnf--fghcvqyl
	 --bssrerq sbe ovq gb Ehffvnaf (gur Fbivrg rzonffl va Jnfuvatgba jnf
	 ohvyg ol jbexref oebhtug va sebz gur HFFE sbe gur checbfr).  Vg fubhyq
	 unir orra ab fhecevfr gung rirel fhccbeg ornz unq fheirvyynapr
	 rdhvczrag rzorqqrq va vg ng gur snpgbel.  Gur HF *npgrq* fhecevfrq,
	 jura guvf riraghnyyl pnzr gb yvtug.]
%
Frrzf gb zr gung obgu gur Qrzbpengf naq gur Erchoyvpnaf fubhyq punatr gurve
flzobyf gb n pbagenprcgvir qrivpr; vg fgnaqf sbe vasyngvba, vauvovgf
cebqhpgvba, cebgrpgf n ohapu bs cevpxf naq tvirf rirelbar n snyfr frafr bs
frphevgl juvyr gurl'er orvat fperjrq.
%
Fra. Qnasbegu:  "Gurer vf abguvat ba gur snpr bs gur nyohz juvpu jbhyq
		abgvsl lbh vs gur erpbeq unf cbeabtencuvpf zngrevny be
		zngrevny tybevslvat ivbyrapr?"
Gvccre Tber:    "Ab, gurer vf abguvat gung jbhyq fhttrfg gung gb zr."
Senax Mnccn:    "V jbhyq fnl gung n ohmm fnj oynqr orgjrra gur thl'f yrtf ba
		gur nyohz pbire vf tbbq vaqvpngvba gung vg'f abg sbe yvggyr
		Wbuaal."

		-- Gur Frangr Pbzzrepr Pbzzvggrr urnevat ba ebpx
		   ylevpf, sebz Gur Ivyyntr Ibvpr, 6 Bpg 1985
%
Frabe Pnfgeb unf orra npphfrq bs pbzzhavfg flzcnguvrf, ohg guvf zrnaf irel
yvggyr fvapr nyy bccbaragf bs gur ertvzr ner nhgbzngvpnyyl pnyyrq pbzzhavfgf.
Va snpg ur vf shegure gb gur evtug guna Trareny Ongvfgn.
		-- "Phon'f Evtugvfg Erory", Gur Rpbabzvfg, Ncevy 26, 1958
%
Fur ungrf grfgvpyrf, guhf yvzvgvat gur zra fur pna nqzver gb Qrzbpengvp
pnaqvqngrf sbe cerfvqrag.
		-- Wbua Terrajnl, "Gur Nzrevpna Genqvgvba", ba srzvavfg
		   Ryvmnorgu Tbhyq Qnivf
%
Fvax be Fjvz jvgu Grqql!
%
Fbzrgvzrf, ng gur raq bs gur qnl, jura V'z fzvyvat naq funxvat gurve unaqf,
V jnag gb xvpx gurz.
		-- Evpuneq Z. Avkba
%
Fbbare be yngre, trarenyf jvyy bja lbh.
%
Fgnyva jnf qlvat, naq fhzzbarq Xuehfpuri gb uvf orqfvqr.  Jurrmvat uvf ynfg
jbeqf jvgu qvssvphygl, Fgnyva gryyf Xuehfpuri, "Gur ervaf bs gur pbhagel ner
abj va lbhe unaqf.  Ohg orsber V tb, V jnag gb tvir lbh fbzr nqivpr."
	"Lrf, lrf, jung vf vg?" fnlf Xuehfpuri, vzcngvragyl.  Ernpuvat haqre
uvf cvyybj, Fgnyva cebqhprq gjb rairybcrf ynoryrq #1 naq #2.
	"Gnxr gurfr yrggref," ur gryyf Xuehfpuri. "Xrrc gurz fnsryl -- qba'g
bcra gurz.  Bayl vs gur pbhagel vf va ghezbvy naq guvatf nera'g tbvat jryy,
bcra gur svefg bar.  Gung'yy tvir lbh fbzr nqivpr ba jung gb qb.  Naq, vs
nsgre gung, vs guvatf fgneg trggvat ERNYYL onq, bcra gur frpbaq bar."  Naq
jvgu n tnfc Fgnyva oerngurq uvf ynfg.
	Jryy, jvguva n srj lrnef Xuehfpuri fgnegrq univat ceboyrzf --
harzcyblzrag vapernfrq, pebcf snvyrq, crbcyr orpnzr erfgyrff.  Ur qrpvqrq vg
jnf gvzr gb bcra gur svefg yrggre.  Nyy vg fnvq jnf: "Oynzr rirelguvat ba zr!"
Fb Xuehfpuri ynhapurq n znffvir qrFgnyvavmngvba pnzcnvta, naq oynzrq Fgnyva
sbe nyy gur rkprffrf naq chetrf naq vyyf bs gur cerfrag flfgrz.
	Ohg guvatf pbagvahrq ba gur qbjafyvqr, naq, svanyyl, nsgre zhpu
qryvorengvba, Xuehfpuri bcrarq gur frpbaq yrggre.
	Nyy vg fnvq jnf: "Jevgr gjb yrggref."
%
Fhpprff vf gur fbyr rneguyl whqtr bs evtug naq jebat.
		-- Nqbycu Uvgyre, "Zrva Xnzcs"
%
Fhccbeg gur evtug bs haobea znyrf gb orne nezf!
		-- N choyvp freivpr naabhaprzrag sebz Culyyvf Fpuynsyl,
		   gur Pngubyvp Puhepu, naq gur Angvbany Evsyr Nffbpvngvba
%
Fher gurer ner qvfubarfg zra va ybpny tbireazrag.  Ohg gurer ner qvfubarfg
zra va angvbany tbireazrag gbb.
		-- Evpuneq Z. Avkba
%
Fher, Erntna unf cebzvfrq gb gnxr fravyvgl grfgf.  Ohg jung vs ur sbetrgf?
%
"Gnkrf fubhyq uheg.  V whfg znvyrq zl bja gnk erghea ynfg avtug naq V
nz cercnerq gb fnl `bhpu!' nf ybhq nf nalbar."
		-- Ebanyq Erntna
%
Grqql X